رقص انگشتان بر پوست سکوت

انواع سازهای کوبه ای: سفری در دنیای ریتم و صدا

سازهای کوبه ای، که قدمتی به بلندای تاریخ بشر دارند، از جمله پرکاربردترین و متنوع ترین سازها در موسیقی به شمار می آیند. این سازها با تولید صدا از طریق ضربه زدن، تکان دادن یا خراشیدن، طیف وسیعی از اصوات را به گوش شنونده می رسانند و نقش مهمی در ایجاد ریتم و هیجان در موسیقی ایفا می کنند.

دسته بندی سازهای کوبه ای بر اساس معیارهای مختلفی صورت می گیرد، اما به طور کلی می توان آنها را به دو دسته اصلی تقسیم کرد:

1. سازهای کوبه ای با ارتفاع معین:

این دسته از سازها شامل صفحاتی هستند که در اندازه های مختلف ساخته شده و هر کدام صدایی با ارتفاع مشخص تولید می کنند. از جمله سازهای این گروه می توان به زیلوفون، ماریمبا، ویبرافون و گلوکن اشپیل اشاره کرد.

2. سازهای کوبه ای با ارتفاع نامشخص:

این دسته از سازها شامل طبل ها، سنج ها و دیگر ادواتی هستند که ارتفاع مشخصی ندارند و طیف وسیعی از صداها را با تُن های مختلف تولید می کنند. از جمله سازهای این گروه می توان به تنبک، دف، دایره، سنج، طبل، تیمپانی، کاخن و ماراکاس اشاره کرد.

در ادامه به معرفی برخی از شناخته شده ترین سازهای کوبه ای در موسیقی ایرانی و غربی می پردازیم:

سازهای کوبه ای ایرانی:

• تنبک:از جمله سازهای اصیل ایرانی است که در موسیقی سنتی و کلاسیک ایران جایگاه ویژه ای دارد. تنبک از جنس چوب یا سفال ساخته می شود و با انگشتان دست نواخته می شود.تنبک در بین ساز های ایرانی محبوبیت ویژه برخوردار است اگر علاقه مند به این ساز نوستالژی هست آموزش تنبک در بندرعباس به طوره تخصصی به این ساز میپردازد.
• دف:سازی قابدار و دایره ای شکل است که از پوست حیوان تهیه می شود و با ضربه زدن انگشتان دست یا مضراب نواخته می شود. دف در رقص ها و آوازهای محلی ایرانی کاربرد فراوانی دارد.
• دایره:سازی ساده و دایره ای شکل است که از جنس چوب یا فلز ساخته می شود و با ضربه زدن انگشتان دست نواخته می شود. دایره معمولا در کنار دیگر سازهای کوبه ای برای حفظ ریتم به کار می رود.
• سنج:از دو صفحه فلزی مقعر تشکیل شده که به هم متصل هستند و با ضربه زدن به یکدیگر صدا تولید می کنند. سنج ها در اندازه های مختلف ساخته می شوند و کاربردهای متنوعی در موسیقی دارند.
• طبل:از جمله سازهای قدیمی و باستانی است که در انواع مختلفی ساخته می شود و در موسیقی های مختلف کاربرد دارد. طبل ها با ضربه زدن چوب یا دست نواخته می شوند و برای تولید صداهای قوی و کوبنده به کار می روند.

سازهای کوبه ای غربی:

• درامز:مجموعه ای از طبل ها در اندازه های مختلف است که با استفاده از چوب های درام و پدال پا نواخته می شود. درامز از جمله ارکان اصلی موسیقی راک و پاپ است و در سبک های مختلف موسیقی کاربرد دارد.
• تیمپانی:از خانواده طبل ها است که از جنس فلز ساخته می شود و با استفاده از چوب های مخصوص نواخته می شود. تیمپانی صدایی بم و قدرتمند دارد و معمولا در ارکسترهای سمفونی به کار می رود.
• زایلوفون:سازی صفحه ای است که از جنس چوب یا فلز ساخته می شود و دارای تیغه های فلزی است که با ضربه زدن چوب های مخصوص صدا تولید می کنند. زایلوفون صدایی شفاف و زنگ دار دارد و در موسیقی های مختلف از جمله ارکست و جاز به کار می رود.
• ماریمبا:سازی صفحه ای شبیه به زایلوفون است که از جنس چوب ساخته می شود و صدایی گرمتر و عمیق تر از زایلوفون دارد. ماریمبا در موسیقی های مختلف از جمله ارکست و سولو به کار می رود.